Rosita

Şirketi Hayriye (1851) kurulmuştur, ama bir türlü iyi idare edilemez. Ta ki Hüseyin Haki Efendi şirketin müdürlüÇüne getirilinceye kadar. Dürüst, akıllı ve çalışkan bir olan Hüseyin Haki Efendi şirketin sorunları tespit eder. Suiistimalleri engeller. İşler yolundadır. Sadece Köprü (Galata Köprüsü) ile Üsküdar iskeleleri vardır. BoÇazda iskelesi olmayan köylere iskeleler kurulur, binaları yapılır, iskelelerde kışın soba yakılır, vapur saatleri çizelgesi asılır, yanına bir de saat. Aksaklıkları önlemek için sayfaları numaralı şikayet defterleri konur.

BoÇaz TrafiÇi Şirket-i Hayriye vapuru. SaÇda bir sefaret yatı.



İşler yolundadır kayıkçıların mızmızlanması dışında.

BoÇazda eskiden beri iki yaka arasında askeri araç malzeme, aÇır ve büyük yük, hayvan taşımak akıntı rüzgar vs nedenlerden ötürü oldukça zor bir işti.

O yıllarda Londra'da Thames Nehrinde iki yakaya çekilmiş zincirlerin yardımı ile sal benzeri tekneler kullanılıyordu.

Hüseyin Haki Efendi, BoÇaz'da at, araba ve eşya nakline bir kolaylık bulmak amacıyla düşündü, taşında; sonra yıllarca umum müfettişlikte bulunmuş İskender Efendi ile şirketin Hasköy'deki fabrikasının sermimarı Mehmed Usta ile başbaşa verip o güne kadar benzeri Görülmemiş bir tekne tipi yarattı.

Bu gün araba vapuru dediÇimiz, iki tarafından da karaya indirilecek kapakları bulunan, hem ileri hem de geri gidebilen araba vapuru ya da feribot dediÇimiz gemilerin gerçek bir prototipiydi bu tekne.

Ana güvertesi baştan sona dümdüzdü, buraya atlar, arabalar alınacaktı. Yolcular da üstteki salonlara çıkacaklardı.

Haki Efendi, çizdik* leri eskizleri Mehmed Usta'yla İngiltere'deki Maudslay Sons And Elelds tezgahlarına gönder*di. 26 numara verilecek Suhulet ('Kolaylık') adlı bu ilk araba vapurunun inşası, 1871 yılında so*na erdirildi. Teknesi sac olan va* pur 555 gros, 157 net tonluktu. UzunluÇu 45.7 m ., genişliÇi 8.5m., su çeken 3 m . kadardı. 450 beygir gücündeki tek silindirli iki genişlemeli makinesinin döndür*düÇü yandan çarkla, sa*atte 7 mil hız yapabilecekti.


SUHULET İNGİLTERE'DEN GELİYOR

Vapurun İngiltere'den yurda getirilmesi pek de kolay olmadı. Suhulet, şiddetli fırtınalar nede*niyle birkaç kere sulara kayna* mak tehlikesi atlattı. Öyle ki, İn*giliz kaptanın, su kesimi az, üstü havaleli, safrası olmayan, üstelik de boş bir tekneyle, böylesine maceralı bir yolculuÇa bir daha asla çıkmayacaÇına yemin ettiÇi söylenir.

Sonuçta Suhulet, sapasaÇlam bir şekilde İstanbul'a varabildi ve 1872 yılının başlarında hiz*mete kondu. Hemen arkasından aynı tersaneye bir eşi daha ıs*marlandı: 27 numara verilecek Sahilbent'in İlkinden farkı, tek yerine çift makineli olmasıydı. Adı 'İki kıyıyı baÇlayan' anlamı*na geliyordu. Vapurlara bu İsim*leri ünlü vatan şairimiz Namık Kemal'in koyduÇu rivayet edilir.

KAYIKÇILAR İSYANDA

Suhulet'in gelişinden memnun olmayanlar da var. Vapurların faaliyete geçmesi ile yolcularını kaybeden kayıkçılar fırsat kollamaktadırlar. Gizlice camlarını taşlayıp ya da aniden hiç olmadık yerlerde vapurların karşılarına çıkıp onları durdurmaya çalışıyorlar. Suhulet ilk seferinde Üsküdar'dan alacaÇı bir topçu kıtasını karşıya, Kabataş'a geçireçekti. Kayıkçılar hemen kayıklarını yan yana, birbirlerine zincirleyerek iskelenin önünü kapattılar. Akıllarınca, Suhulet'in gelip iskeleye yanaşmasını engilleyeceklerdi. Ama oradaki topçu bataryasının subayı topları üzerlerine çevirince zincirleri tez elden çözmekten başka çare kalmamıştı

__________________