| Sibernetik İletişim Modeli, Sibernetik İletişim Modeli Hakkında Sibernetik İletişim Modeli, Sibernetik İletişim Modeli Hakkında
Bu model, Wiener'ın (1947) çalışmalarından doÇan sibernetik (cybernetics) kavramının, Moles (1971) tarafından iletişim alanına uyarlanmasına dayanmaktadır. 'Hayvan veya makinelerde, kendi kendini kontrol edebilen karmaşık sistemler teorisi' olarak tanımlanan sibernetik teori, çeşitli dilleri, kodları ve sinyalleri kapsayan belirli bir enformasyon anlayışı taşımaktadır. Buna göre tüm enformasyonlar, genellikle bir dilin öÇeleri tarafından oluşan bir taşıyıcıya sahiptirler. Söz konusu dil öÇeleri sözcükler ve bunlar da bir takım sinyal veya göstergelerden oluşurlar.
İletişimin incelenmesi, iletişim şemasının temel öÇeleri olan alıcı, verici, kanal ve işaretler repertuvarının incelenmesi demektir: Bu kapsamda alıcı ve vericinin betimsel özelliklerinin, kim olduklarının; repertuvarın karakteristiklerinin ve kanalın doÇasının bilinmesi önem taşımaktadır. Sibernetik iletişim teorisine göre;
� Mesaj, her şeyden önce, verici tarafından işaretler repertuvarından alınan öÇelerin düzenlenmiş bir dizisidir (sequency). Verici, repertuvar öÇelerini, mesaja içrel yasalara göre düzenler. Alıcı mesaj öÇelerini tanır, anlamlandırır, vb.
� Mesaj, bir yenilik taşıyıcıdır; burada yenilik, belirli bir öngörülemezlik derecesinin, bu da orijinallik miktarının (orijinallik düzeyi, mesaj veya öÇelerinin görülme, ortaya çıkma olasılıÇıyla ters orantılıdır) ifadesidir ve mesaj, bunu taşıdıÇı ölçüde bir deÇere sahiptir.
� Enformasyon, belirsizliÇi azalttıÇı ölçüde, anlaşılabilir ya da okunabilir. Anlaşılabilirlik, mesaj öÇelerinin tekrar sıklıÇına, yani artıklık (redundancy) derecesine paralel olarak artar ve dolayısıyla mesajın orijinalliÇiyle ters orantılıdır. Pratikte mesajın, orijinallik ile anlaşılabilirlik, öngörülemezlik ile öngörülebilirlik arasında dengelenmesine çalışılır. Bu noktada, alıcının maksimal orijinallik debisi önem taşır.
� İletişimde bir diÇer önemli faktör, iletişimin pahasıdır. Mesajın olabildiÇince ekonomik olması gerekir. Bu gereklilik, mesaj öÇelerinin miktarının sınırlanmasında somutlasın Anlaşılabilirlik, dolayısıyla artıklık (bir mesajda, zorunlu minimum öÇe sayısından fazlalıÇın oranı), pahayı artırdıÇından dengelenmesi zorunludur.
� Mesajlar, alıcı üzerindeki etkileri bakımından farklı özellikler gösterirler. Verici ve alıcının ortak gösterge repertuvarının kullanımı ve mesajın kodlanmasına baÇlı olarak mesajın zenginliÇi farklı özellikler gösterir. Bu noktada denotatif ve konotatif mesajlar, bir başka deyişle semantik ve estetik mesajlar ayırdedilir.
Bu boyutlardan hareket ederek iletme sürecini formelleştirmeye aÇırlık veren sibernetik iletişim teorisi, mesajın semantik özelliklerinden ziyade, mantıksal özelliklerine odaklasan bir yaklaşım olarak görünmektedir.
__________________ нαyαт к?zg?и вo?α вєи к?ям?z? pєLєяiи ηαzσ! |