| ♪..уα υмυтLαя∂α вιтєяѕє..
Üyelik tarihi: Dec 2005 Nerden: siciLya (icinden)
Mesajlar: 4,824
Ruh Hali: Teşekkürler: 1,020
327 Mesaja 586 Teşekkür edildi
Rep Gücü: 30308 Rep Puanı: 302829 | Jones ve Davis Atıf Modeli, Jones ve Davis Atıf Modeli Hakkında Jones ve Davis Atıf Modeli, Jones ve Davis Atıf Modeli Hakkında
Jones ve Davis (1965), Heider'in perspektifinde, 'uyuşan çıkarımlar teorisi' de (theory of correspondent inference) denilen ilk atıf modelini ortaya koymuşlardır. Jones ve Nisbet'e göre temel sorun, bir bireyin diÇerinin kişilik özelliklerine atıf yapmak üzere, görünen davranışlarından hareketle, onun niyetlerini nasıl kestirdiÇinin ortaya konmasıdır.
Zira gözlemci durumundaki bireyler, aktörün davranışlarının özel bir kişilik çizgisinden ya da kişisel bir yatkınlıktan ileri geldiÇini düşünmektedirler: ÖrneÇin bir kişinin saldırgan davranışı, onun saldırgan olmasından ileri gelmektedir. Bu sorun, davranışlar ile -bunları açıklayıcı- kişilik çizgileri (karakter özellikleri, niyetler, kişisel dispozisyonlar/yatkınlıklar) arasında bir baÇ kurma, yani iki öÇeyi tekabül ettirme sorunudur.
Bu durumda, tekabüliyetin ya da uyuşmanın nasıl kurulduÇuna, niyetin atfedilme koşullarına bakmak gerekir. Jones ve Nisbet'e göre bunun koşullarından biri, gözlemcinin inancına göre, 'aktörün kendi davranışının sonuçlarının bilincinde olması', bir diÇeri, 'aktörün, bu davranışı yapma kapasitesine sahip olması'dır.
Nihayet yine gözlemciye göre aktörün belirli bir tercih özgürlüÇünün olması, yani söz konusu bir davranışı, seçenek davranışlar varken yapması gerekir, zira ancak bu durumda aktörün bir davranışı, çevresel gereklerin zoruyla veya mecburen deÇil, isteyerek yaptıÇından emin olmak mümkündür. Bu koşullar yerine gelmemişse, gözlemci açısından aktörün davranışı, kişisel bir yatkınlıÇa veya kişilik çizgisine atfedilemez.
Bu noktada Jones ve Davis, yeni bir soruna dikkat çekerler. Bir davranışın birbirinden farklı pek çok sonucu olabilir veya farklı davranışlar aynı sonuca yol açabilir. Bu durumda aktör, kişisel bir özelliÇe yönelik atıflarından nasıl emin olabilir? Bunun için iki davranışın ortak olmayan sonucuna (veya sonuçlarına) bakabilir, özgül bir kişilik çizgisine tekabül eden sonuç, ortak olmayan sonuçtur. Aksine ortak sonuçlar, bu davranışlardan birinin veya diÇerinin niçin tercih edildiÇini açıklamaya yaramazlar.
Bu koşullar yerine geldiÇinde atıf süreci şu şekilde oluşur: İlk olarak gözlemci, davranışın sonuçlarını belirler; ikinci olarak bu sonuçlan, seçenek davranışın sonuçlarıyla karşılaştırır ve böylece (varsa) ortak olan ve özgül olan sonuçları saptar; üçüncü olarak gözlemci, yapılan davranış ile yapılmayan davranışın özgül sonuçlarından hareketle söz konusu davranış (yapılan davranış) ile bir niyet veya kişilik çizgisi arasındaki uyuşmayı belirler.
Bunlara ek olarak Jones ve Davis, gözlemcinin, aynı durumda başka kişilerin ne yapacaÇı konusundaki görüşünün önemli olduÇunu ve sosyal arzulanırlıÇı yüksek olan sonuçlara daha duyarlı olduÇunu öne sürerler. Onlara göre, aktör tarafından tercih edilen bir davranışın herkes tarafından arzulanır olması, aktörün tekil özellikleri konusunda bilgilendirici deÇildir. Aksine eÇer tercih edilen davranış, seçenek davranışlardan daha az arzulanır olduÇunda, aktör hakkında daha çok bilgi verirler.
Özetle bir kişinin davranışı, şu koşullarda onun niyetini ve dolayısıyla kişisel eÇilimlerini ya da kişilik çizgilerini yansıtan bir davranış olarak algılanmaktadır: Bu davranışın özgül sonuçlarının sayısı az olduÇunda ve sonuçlarının sosyal arzulanırlıÇı düşük olduÇunda
__________________ нαyαт к?zg?и вo?α вєи к?ям?z? pєLєяiи ηαzσ! |