Filozoflar - Sayfa 2

**Rosita** · 08-28-2007, 02:40

ANSELMUS

1033-1109 yılları arasında yaşamıştır. İtalyalıdır ama 1093’den sonra İngiltere’de Canterbury başpiskoposluÇu yapmış ve orada ölmüştür.

Augustinus’un “anlamak için inanıyorum” önermesini almış, inancı akıl ile temellendirmeye çalışmıştır. Anselmus’un bu çabası, skolaztizmin, akıl ile inancı birleştirmeye çalışmasının bir göstergesidir. Anselmus, yargıların mutlaÇı olmalıdır der. ÖrneÇin iyi varsa mutlak iyi de olmalıdır. Varlık varsa mutlak varlık da olmalıdır. Bu düşünce yoluyla Tanrı’nın varlıÇı ispatlanmış olur. Anselmus’un, bir başka Tanrı kanıtlaması da şöyledir; Tanrı en yetkin varlıktır. Tanrı’nın varolmadıÇını düşünürsek, bir yanıyla Tanrı eksik kalmış olur. Oysa Tanrı’nın tanımı en yetkin varlık olduÇudur. Demek ki Tanrı vardır. (bu kanıtlama çok meşhurdur) Anselmus, Augustinus’un ilk günahın bütün nesiller boyu sürdüÇü düşüncesini kabul eder. O’na göre Tanrı insanları bu ilk günahtan kurtarmak için insan biçimine girmiş (İsa) ve bütün insanları ilk günahtan kurtarmak için çarmıha gerilmiştir. Skolastizmin bu ilk döneminde din ve felsefe uzlaştırılmaya çalışılmıştır. Dinsel kavramlar, akılla açıklanmaya çalışılmış ve bunun için Platon’nun kavram realizmi kullanılmıştır.

**Rosita** · 08-28-2007, 02:40

Aleksandros

(M.Ö. III y.y. - II. y.y.) Sonraki dönemde Peripatos okulunda özellikle "tarihsel bilimler'' önem verilmiştir. Bu dönemden din ve müzik tarihine ait bazı metinler günümüze kadar gelebilmiştir. Daha sonraki dönemde ise, M.Ö. I. yüzyılda, Peripatos'çular Aristo'nun eserlerinin toplanması, bunların açıklamaları ve yorumları ile ilgilenmişlerdir.

Özellikle dil çalışmalarını büyük bir dikkatle yapmışlardır. Aristo'nun bugün elimizde bulunan eserlerini, bu Peripatos'çuların titiz ve tutarlı çalışmalarına borçluyuz. Bu yorumcuların en ünlüsü Aphrodisias'lı Aleksandros'tur.

Çeşitli yöndeki çalışmaları sayesinde Peripatos okulu, özellikle "bilim dallan" alanında yapılan araştırmaların temelini oluşturmuştur. Aristo, Yunan bilim ve felsefesinin gelişiminde bir dönüm noktasıdır.

Aristo'ya gelinceye kadar bilim ve felsefe birbiriyle kaynaşmış durumdaydı. Aristo ile birlikte baÇımsız bilimler, o zamana kadar genel bilim niteliÇindeki felsefeden ayrılarak, birer "uzmanlık dalı" şeklinde gelişme göstermiştir. Bu gelişme en yüksek noktasına Atina'da deÇil de İskenderiye'de ulaşmıştır.

İlkçaÇın sonlarına doÇru İskenderiye bilimsel araştırmaların merkezi olmuştur. O zamanki Mısır hükümdarının yardım ve katkıları sonunda tüm bilimler atılım yaptılar, ancak bu konuda aşırılıÇa kaçıldı. Uzmanlıkta o denli uç noktalara gidildi ki, sonunda "bütün" gözden kaçırıldı, bir sürü önemsiz ayrıntılar arasında boÇulup kalındı.

**Rosita** · 08-28-2007, 02:40

Ainesidemos

(Hz. İsa'lı yıllar) Ainesidemos ile ilgili fazla bir bilgimiz yok. Yalnız onun İskenderiye'de yaşadıÇını ve şüpheciliÇi bir "sistem" şekline getirdiÇini öÇreniyoruz. Septik felsefenin esasları bu düşünür tarafından "tropos"lar denilen birtakım kısa yargılar şeklinde toplanmıştır.

Ainesidemos şu görüşten yola çıkıyor: Bilgimizin kaynaÇı ya "algılar"dır ya da "akıl". Önce bilgi için "afatlar "m esas olduÇunu kabul edelim: Her hayvanın kendine göre duyu organları vardır. Söz gelişi insanın gözü balıÇın gözüne göre başka yapıdadır. Aynı şekilde balıÇın gözü böceÇinkinden farklıdır.

İnsan dünyayı insan gözüyle, balık dünyayı balık gözüyle, böcek ise dünyayı böcek gözüyle görür. Acaba bu gözlerden hangisi evreni olduÇu gibi görebiliyor? Hangisinin gördüÇü evren doÇru ve gerçek evrendir? Bu soruya kesin bir yanıt vermek olanaksızdır. O halde biz evrenin "gerçek şekli"nin nasıl olduÇundan söz edemeyiz, olsa olsa evreni "kendimizin" nasıl gördüÇünü söyleyebiliriz. Göz için öne sürülen bu yargı, öteki duyumlar için de geçerlidir.

Biz cisimlere katı ya da yumuşak derken, dokunma duyumuz bize cisimleri böyle gösterdiÇi için bu yargıda bulunuruz. Fakat dokunma organı kıllar ile örtülü olan bir hayvanın dokunma duyumu, dokunma organı yalnız deri ile kaplı olan insanınkine göre elbette ki başka türlü olacaktır.

Çeşitli hayvan cinsleri arasında görülen bu farklılık, insanların kendi aralarında da vardır. İnsanların gözleri biri ötekinin tam aynı deÇildir. Acaba hangi insanın gözü evreni olduÇu gibi görebiliyor? Aynı şekilde bu sorunun da yanıtı yoktur. Bunun için her insana göre evren, kendi gözünün gösterdiÇi şekildedir.

Karşımda duran bir elmaya bakalım. Benim gözüm bu elmayı belli bir renk ve şekilde görür. Buna karşın dokunma duyumum aynı elmayı bana, gözüm gibi, renkli deÇil de, yalnızca sert ve yumuşak olarak gösterir. Aynı şekilde dilim de bu elmanın renginden bana hiçbir şey bildirmez, ancak ekşi ya da tatlı olduÇunu bildirir.

Şimdi acaba bu çeşitli duyumlardan hangisi bana elmanın gerçek realitesini tanıtıyor? Bu da yanıtı olmayan bir sorudur. Nitekim daha başka duyumlarımız olsaydı elmayı, şimdi farkına varmadıÇımız, başka özelliklerde algılayacaktık. O halde duyumlarımıza güvenerek bir objenin gerçek niteliklerini ya da gerçek realitesini öÇrenmek olanaksızdır.

Şimdi insan ile balıÇı bir daha karşılaştıralım: İnsanın gözü ile obje arasında hava bulunur; oysa balıÇın gözü ile obje arasında su vardır. Acaba objeyi arada hava varken mi, yoksa su varken mi gerçek şekli ile görebiliriz? Aynı şekilde bunun da yanıtı yoktur. Duyularımız bize objeleri oldukları şekilde göstermezler; biz objeleri, ancak duyularımızın bize onları tanıttıÇı şekilde biliriz.

Şimdi de bir boynuz alalım. Bu boynuz çeşitli renklerde olabilir. Fakat boynuzun üstünü kazırsam, kazımazdan önce söz gelişi koyu renkli olan boynuz, kazındıktan sonra açık renkli olur. Bu boynuzun gerçek rengi hangisidir? Boynuz koyu renkli midir yoksa açık renkli mi? Aynı şekilde buna da doÇru bir yanıt verilemez. O halde duyumlarımıza dayanarak eşyanın gerçek yapısına ulaşamayız. Duyumlarımız bize ancak eşyanın "görünüş"lerini tanıtır.

Bilginin kaynaÇı olarak gösterilen "akıl"a gelince:

Önce, düşünce dediÇimiz şey nedir? Düşünmek, bir akıl yürütmede bulunmaktadır. Akıl yürütmede bulunurken daha önce bir yargının, bir görüşün bulunması gerektir. Söz gelişi matematikçi yaptıÇı akıl yürütmeleri belli yargılardan, birtakım açık seçik ve de kesin bilgilerden çıkarır.

Acaba bu açık seçik ve kesin bilgiler nereden geliyor? Bu açık seçik ve kesin bilgiler de belki daha başka yargılardan çıkarılmıştır. Ancak bununla sorun çözülmüş olmaz. Çünkü açık seçik kesin bilgilerin son olarak çıkarıldıÇı yargıların da nereden geldiÇini bilmek gerektir. O halde bu tür düşünüldüÇünde, ya sonsuza kadar bu akıl yürütmeyi sürdürmek ya da herhangi bir yargıda durmak gerekecektir.

Fakat bir de, sonuç elde ederken, temel aldıÇım yargıların doÇruluÇuna güvenebilir, inanabilirim. Ancak inanmak bir bilgi deÇildir. İnanç, hiçbir zaman yargıların doÇruluÇunu kanıtlamaz. Nitekim Stoacıların felsefesi de inanmaya dayandırılmakta idi. Bu inanma ise tümüyle yanlış olarak kalmaya mahkûmdur. O halde akla dayanan düşünme, ya sınırsızlıÇa kadar uzayan bir düşünme olacak ya da başlangıç olarak alınan yargının doÇruluÇuna inanmak zorunda kalacaktır.

Sonuç olarak ne "afat" ne de "akıl" bizi kanıtlanması mümkün doÇru bilgilere ulaştıramaz. Algı ve akıl bizi tek başlarına gerçeÇe götürmeye yetmiyorsa, ikisi birleşince de bizi gerçeÇe ulaştıramazlar. Çünkü iki yalancı tanıktan, hiçbir zaman, doÇru bir tanıklıkta bulunmalarını bekleyemeyiz. Ainesidemos'un kanıtları işte bunlardır.

Septikler eleştirilerini karakteristik olarak iki noktaya yöneltmişlerdir. Birinci olarak onlar evrenin kendiliÇinden "bilinemeyeceÇi"ni savunurlar. İkinci olarak da nedensellik kavramını eleştirirler. Özellikle sonraki septikler, nedensellik kavramında bilginin aÇırlık merkezini bulduklarına inanırlar.

Tüm bilgilerimiz "neden"i arar, bir başka deyişle, sebep-sonuç arasında bir ilişki kurmaya çalışır. Evreni, bir sebep-sonuç ilişkisi ile örülmüş olarak düşünür. Ancak Septiklere göre, işte özellikle de bu "her olayın zorunlu olarak sebep-sonuç ilişkisi içinde oluştuÇu" varsayımı, kanıtlanması olanaksız bir şeydir. Bunun için, bu düşünceye inanmak zorunda kalırız.

Oysa biz, ancak olayların akışında az ya da çok bir belirliliÇin olduÇunu kabul edebiliriz. Çünkü olayların genellikle belli kurallara göre oluştuÇunu deneyimlerimiz bize doÇrulamaktadırlar. Fakat bu gözlem ve deneyimlerimizin dışına çıkmaya, hiç ama hiç hakkımız yoktur.

**Rosita** · 08-28-2007, 02:41

Thomas Aquinas

Thomas Aquinas (1225 - 1274) İtalyan Katolik filozof ve din adamı.

Napoli krallıÇının soylu ailelerinden birinin oÇluydu. Derebeyi yaşamını deÇil, okumayı ve araştırmayı tercih etti. Dominiken tarikatına girdi. Tarikata girmesine karşı olan babası tarafından Paris’e giderken yakalanıp, şatosunda tutsak edildi. İki yıl sonra kaçmayı başardı. Albertus Magnus'un in öÇrencisi olan Thomas, Skolastik felsefenin en büyük düşünürüydü. ÖÇretisi önemli ölçüde Aristoteles’in metafiziÇine dayanıyordu. OrtaçaÇ’da Hıristiyan felsefesinin doruÇu olan bu öÇreti, daha sonra Katolik kilisesinin resmi felsefesi haline geldi. SkolastiÇin ilk dönem anlayışında inanılan ile bilinen, birbirine denk ve birbiriyle örtüşüyordu.

Thomas’a göre dini doÇrular ile akıl iki ayrı bilgi kaynaÇıdır. Bize başka başka şeyler öÇretirler. Bilmek tanıtlamak demektir. İnanmak ise açıklamayı olduÇu gibi doÇru saymaktır. Ona göre bilgi insana, en yüksek ışıÇı anlaması için ön koşullar saÇlar. Thomas bilginin çıkış noktasının deney olduÇunu düşünür. Duyusal bilgilerimizi genel kavramlar haline getirebildiÇimiz için mantıÇımızla işlememiz gerekir. Kavramlar, nesnelerin özlerini bize verirler. Direkt olarak her şeyi kavrayan bir bilgi formu insanoÇluna kapalıdır. Bir objeyi ancak özünü ve özünün etkilerini kavramlaştırarak bilebiliriz. Objenin düşüncemizdeki yansısı gerçeÇe uyuyorsa bilgimiz doÇrudur. Bu soyutlama işleminin bizi vardıracaÇı en yüksek kavram ‘varlık’tır.

Thomas tümel kavramların nesnenin özünde olduÇunu düşünür. Bu kavramlar, nesneyi nesne yapan zorunlu belirlemelerdir. Her olup biten nesnedeki özsel formların açılması ve evrimidir. Formlar, tıpkı bir tohum gibi maddede gizli bir güç olarak bulunurlar. Dünyada her olup biten belli bir ereÇe göre belirlenmiştir. Oluşu başlatan da, oluşun ereÇi de Tanrı’dır. Thomas, evreni varlık aşamalarına böler: Cansız cisimler, bitkiler, hayvanlar, insanlar, melekler ve en yüksek basamakta da Tanrı yer alır. Varlık aşamaları gelişen hayatın basamaklarıdır. Ahlak öÇretisinde, istenç özgürlüÇü her türlü ahlakın ön koşuludur. Ancak özgür olan, akla dayanan düşüncelerden doÇan eylemler iyidir. Aristoteles gibi Thomas’da da insan toplumsal bir varlıktır. Devlet doÇal bir zorunluluktur, başındakilere itaat gereklidir.

Thomas'ın en önemli eseri Summa Theologica dır.

**Rosita** · 08-28-2007, 02:41

Agrippa (M.S. I. ya da II. yüzyıl)

Yunanlı şüpheci filozof. Ainesidemos'un şüphe etmekte haklı olduÇumuzu göstermek için ileri sürdüÇü on sebebin sayısını beşe indirdi. Genel olarak Yunan kuşkucularının yöntemini özetleyen beş kanıt şunlardır:

1.) Hem gündelik yaşamda, hem de filozofların tartışmalarında düşünceler çatışır.

2.) Hiç bir şey kendi kendini açıklayamaz, çünkü her açıklama ayrıca açıklanması gereken bir ikinci önermedir ve bu sonsuza deÇin böyle gider.

3.) Gerek algı, gerekse de yargı iki anlamda görelidir: İkisi de özneye göre deÇişir ve ikisi de kendileriyle birlikte bulunan başka algılardan etkilenir.

4.) Dogmatik filozoflar, önermeler dizisinde sonsuza deÇin geriye gitmekten kaçındıkları için kanıtlayamayacakları varsayımlar ileri sürerler.

5.) Filozoflar, duyularla ilgili olanları akılla, akılla ilgili olanı ise duyularla kanıtlamaya çalıştıklarından çifte tuzaÇa düşerler. Hem duyuların tanıklıÇından, hem de insanın anlama olanaÇından kuşku duyan Agrippa, bilgi edinmenin bir başlangıç noktası olmadıÇı sonucuna ulaşır. Ondan öncekiler, hakikati bilmediÇimizi söylerlerdi; Agrippa ise bilemeyeceÇimizi ispata çalıştı.

**Rosita** · 08-28-2007, 02:41

Antisthenes

(M.Ö. 444- 365) Yunan filozofu. Atina'da doÇan, Gorgias ve Sokrates'den ders alan Antisthenes, Tanagra savaşında (M.Ö. 426) çarpışmıştır. Sokrates'in ölümünden sonra kendi okulunun başına geçip Kinik felsefenin kurucusu oldu. Sokrates'in en çok kanaatkârlık öÇretisinden etkilenmiştir. Özellikle uygulama yönü aÇır basan bir ahlak anlayışını benimseyerek, gerçek erdemin kişinin kendine egemen olmasına, tutkularından ve öbür insanlara baÇımlılıktan kurtulmasına dayandıÇını savunmuştur.

Kinikler gerçek mutluluÇun maddi olanaklar, politik güç ya da saÇlıklılık gibi dış özelliklerden oluşmadıÇını vurgularlar. Onlara göre gerçek mutluluk bu tip rastlantısal ve geçici şeylere baÇımlılıktan kurtulmakla edinilir. Mutluluk tam da bunlara dayanmadıÇı için herkes tarafından elde edilebilir. Bir kez ele geçirilince de elden gitmez. Kinikler insanın saÇlıklı olmaya kafa yormalarının gerekmediÇini söylüyorlardı. Acı ve ölümü de dert etmeye gerek yoktu. Aynı şekilde başkalarının acılarıyla da ilgilenmiyorlardı.

**Rosita** · 08-28-2007, 02:41

Aristippos

(M.Ö. 435 - 366) Yunan filozofu. Kyrene okulunun veya Hazcılık adı ile tanınan öÇretinin kurucusu. Sokrates'in derslerine devam etti. Bu derslerden, sadece, felsefeye pratik bir nitelik vermek gerektiÇi düşüncesine vardı. Hükümdarlara dalkavukluk etmek sanatının ustasıydı. Ömrünün bir kısmını Sicilya'da Dionysios'ların sarayında geçirdiÇi söylenir; ama hakkında söylenen her şeyin doÇru olduÇu şüphelidir.

Kendisine mal edilen bir öÇretiye göre mutluluk, haz aramaktan başka şey deÇildir. Yaşamın amacının mümkün olduÇunca çok haz almak olması gerektiÇine inanıyordu. "en üstün iyilik hazdır" ve "en büyük kötülük acıdır" diyordu. Bununla birlikte, bu öÇretiyi ilk olarak ortaya koyanın, torunu Genç Aristippos olması da mümkündür.

**Rosita** · 08-28-2007, 02:43

Aristoksenos (M.Ö. IV. yüzyıl sonları)

Yunanlı gezimci filozof ve müzikçi. Tarentum'da doÇan Aristoksenos Aristoteles'in çömeziydi. Suidas lugatçesine göre 453 eser yazdı; bunların en önemlisi filozof ve yazarları konu alan "Ünlü Kişilerin Hayatlar"dır. Aristoksenos, ünlü bir müzikçi olan babası Spintharos'un Sokrates ile ilgili anılarını kaleme aldı. Bugün elimizde, en eski müzik inceleme kitabı olarak bilinen Armonikon Stoikheion (Armoni ÖÇeleri) ile, Rythmika Stoikheia (Ritim ÖÇeleri) adlı incelemeden yalnız bir parça vardır.

Aristoksenos, öÇretiminde, duygu ile deneye büyük bir yer verilmesini isterdi. Bu görüş, Pythagoras'ınkine karşı bir tepki niteliÇinde olduÇu için, olumlu karşılandı. Sonradan, Aristoksenos ile Pythagoras'ın çömezlerini birbirinden ayırt etmek içi kulaktan armoniciler ve hesapçı armoniciler deyimleri kullanılır oldu.

**Rosita** · 08-28-2007, 02:43

Athenagoras

(M.S. II. yüzyıl)

Yunan filozofu. HıristiyanlıÇı kabul eden Athenagoras Marcus Aurelius ile oÇlu Commodus'a hitaben Presbeia peri Khristianon'u (y. 177 Hıristiyanlar İçin Elçilik) yazdı. Bu eserinde, HıristiyanlıÇın inanç ve ibadet ilkelerini Yunan ve Roma dünyasına açıklamak, Hıristiyanları devlete sadakatsizlik ve ahlaksızlıkla suçlayan putperestlerin savlarını çürütmek amacıyla Yeni Platoncu kavramları ilk kez kullanmıştır.

Öbür eseri Peri Anastaseos Mekron (Ölülerin Dirilişi Üzerine) başlıÇını taşır. Bu eserinde, bedenin ruhun zindanı olduÇunu ileri süren Platoncu görüşü yadsır, madde ve ruhun birbirini bütünlediÇini savunur. Ölülerin bugünkü bedenleri ile dirileceÇi savını, tanrının her şeye gücünün yettiÇi ve kendi suretini insanlara sonsuza deÇin göstermeyi amaçladıÇı temeline dayandırır.

**Rosita** · 08-28-2007, 02:43

Francis Bacon (1561-1626)

Kimi felsefe tarihçilerinin "modern felsefe"yi çoÇunluk yapıldıÇı üzere Descartes ’la deÇil de kendisiyle başlattıkları, bilimsel deneycilik düşüncesinin . öncülüÇünü yapmış İngiliz fılozof ve denemeci. Locke' tan Hume'a, John Stuart Mill'den Bertrand Russell 'a uzanan İngiliz deneyciliÇinin kurucusu olarak görülen Francis Bacon geniş bir yelpazeye yayılan kuramsal ve yazınsal yapıtlar üretmiştir. Aslında Bacon bilimleri yeniden düzenlemek amacıyla font color="#336600">Instauratio Magna (Büyük Yenileme) Bacon 'ın bu tasarısı bilimlerin yeniden bölümlendirilmesini, yeni bir araştırma yöntemini, bilimsel gözlemlerin ve olguların toplanmasını, yeni yöntemin örneklerini ve bu yöntemin uygulamasından doÇacak olan yeni felsefenin kendisini açıklamaktan oluşuyordu. Ne var ki Bacon bu dev çalışmanın yalnızca kimi parçalarını tamamlayabilmiştir. (Her ne kadar Bacon bu adı taşıyan bir kitabı 1620 yılında çıkarmışsa da yayımlanan kitap tasarladıÇı dev yapıtın yalnızca bir taslaÇı niteliÇindeydi.) Bu parçalardan biri olan Bilimlerin SaygınlıÇı ve Gelişimi (De dignitate et augmentis scientiarum, 1623) adli çalışma İngilizce yazılmış ilk önemli felsefe yapıtı olan ÖÇrenmenin İlerleyişi ’ nin (The Advancement of Learning, 1605) gözden geçirimiş bir uyarlamasıdır. Tamamlanamayan büyük çalişmanın diÇer parçalan arasında AristotelesçiliÇin egemenliÇinin sona erdirilmesi gerektiÇini savunan Yeni Organon (Novum Organum, 1620) ile kayda deÇer bir ütopya örneÇi olan Yeni Atlaııtis (Nova Atlantis, 1627)bulunmaktadır. Bacon erken modern bilimin başarılarından doÇan "yeni" deneyciliÇin öncülüÇünü yapmıştır. Yetkelere başvurulmasına ve dolayısıyla skolastisizme karşı çıkan Bacon , insanlıÇa gerekenin bilimsel bir pratiÇe dayanan yeni bir tutum ve yöntembilgisi olduÇunu düşünür. Bilgiye ulaşmanın amacı her şeyden önce insanlıÇın iyiliÇidir. Bacon tasarladıÇı bu uygulamalı bilimden dogması gereken toplumsal düzeni, daha doÇrusu varmayı umduÇu toplum düzenini color="#336600">Yeni Atlantis adli ütopyada betimlemiştir. DoÇa bilimlerinin yeniden düzenlenmesi üzerine pek çok deneme yazan Bacon in bu konudaki en önemli çalışması font Yeni Organon ' dur. Adını Aristoteles'in "mantık külliyatı"ndan (*Organon) atan Yeni Organon geleneksel bilimsel araştırma yöntemlerinden kopuşun ilk işaretlerini verir. Bu yapıt Bacon in bilimleri yeniden düzenleme girişiminin bir parçası olarak da görülebilir. İki bölümden oluşan Yeni Organon 'un birinci bölümü tümevarım yöntemine niçin gereksinim duyulduÇunu temellendirirken, ikinci bölüm bu yöntemin uygulamaları üzerinde yoÇunlaşır. Bacon birinci bölümde kendi zamanında yaygın olarak kabul gören Aristotelesçi a prioıi tümdengelimli yöntemi reddedip insanın anlama yetisini gözlem ve deneyde temellendirmeye girişir. Bacon 'ın önerdiÇi seçenek açık bir biçimde a pos teriori tümevanmlı yöntemdir. Bacon'a göre ilkin doÇayı deneyler aracıliÇıyla gözlemleyip verileri toplamamız, ardından ne bildiÇimizi çözümlememiz ve sonunda da ulaştıÇımız en güvenilir doÇrulara göre hareket etmemiz gerekir. Bacon doÇaya ilişkin kestirimlerde bulunma ile doÇayı yorumlamayı birbirinden ayırır: Kestirimlere inanmak için çok az neden bulunmaktadır; bunlar kolaylıkla ve aceleyle vapılan genellemelerdir. Yorumlar ise şeylere nüfuz etmemizi, onlara yaklaşmamızı olanaklı kılan çeşitli verilere dayanır. Yorumlar her zaman kolaylıkla kabul edilmeseler de açıkçası doÇayı açıklamanın en güvenilir yöntemi olarak düşünülmelidirler, Bacon â göre bu "yeni mantık", bu yeni düşünme yolu Aristotelesçi tasımın, örnekleri basit sıralamaya dayanan tümdengelimli mantıÇının yerini alacaktır. Eski mantıkların, eski düşünme geleneklerinin hiçbiri de doÇa yasalarının gerçek bilgisini üretecek yetkinlikte deÇildir. Bacon yeni teknolojilerin keşfedilmesine götüren "deneysel denetim" ya da "denetimli deney" aracıliÇıyla doÇayı egemenliÇimiz altına alarak ona müdahale etmemiz gerektiÇini düşünmektedir. Ancak doÇaya egemen olmak için önce onu iyice tanımak, hangi nedensel yasalarla nasıl işlediÇini iyice bir anlamak gerekmektedir: "Bilmek, egemen olmaktır." Ne var ki nedensel yasaların bilgisine ulaşmanın önünde çok iyi bilinen engeller bulunmaktadır İnsan zihni bir- takım boş düşüncelerle, ıvır zıvır kuruntularla dolup taşmaktadır. Bacon doÇayı yorumlayarak açıklamaktan çok ona ilişkin acele kestirimlerde bulunmamıza yol açan yanlış kanı ve önyargılara dayali düşünceleri "zihnin putları" (idols of ıhe mind) diye adlandırır. İnsanoÇlu doÇayı kendi gerçekliÇi içinde kavrayıp ona yönelik doÇru bilgilere ulaşmak istiyorsa, ilk yapması gereken şey, insan zihnine yer etmiş bu "putlar"dan bir an önce kurtulmaktır. Bu "kuruntular"ın kökü kazınmadıkça "doÇaya egemen olma" tasarısı ya da ülküsü boş bir hayalden öteye geçemez. "Putlar kuramı' Bacon 'ın insanın dil, gelenek ve imgelem tarafından yaratılan yapıntılara körü körüne baÇlanmasının zararli ve yıkıcı etkilerini betimleyen font color="#336600">Yeni Organon adli yapıtında genel bir ideoloji kuramına dönüştürülür. Bacon gerçek bilgiye ulaşma yolunda insan zihnine çeşitli sorunlar çıkaran hatalı akılyürütmelerin kaynaÇı olarak tanımlayıp genelde yanlış varsayımlar, yanılsamalar, önyargılar, yanliş kanılar ve eÇilirrılerden oluştuÇunu düşündüÇü "zihnin putları'nı dört ayrı öbeÇe ayırır: "Soy putları" (idoln ısibuı) insanın doÇasından kaynaklanan, insan soyuna özgü doÇal ama yanılma zihinsel önyargılardır. Soy putları duyulara dayalı algıya gözü kapalı güvenme, aşın genelleştirme, hemen sonuca sıçrama ("acele genelleme yanılgısı'), görüşümüzle çelişen kanıtları görmezlikten gelme gibi eÇilimleri içerir. İnsanların doÇayı insanmerkezci ya da insanbiçimci bir gözle düşünmeye yatkın oluşlarıyla yakmdan baÇlantılı olan bu putlar, doÇayı olduÇu gibi görmemizi engeller doÇanın amaçlarıyla insanlıÇın amaçlarım birbirine karıştırmamıza yol açar. Adını Platon'un "*maÇara benzetmesi"nden alan"maÇara putları" ise tek tek bireylere özgü egilimlerden oluşur. Bireyler kişisel alişkanliklarından ve dolayısıyla önyargılarından etkilenmeye yatkındırlar. Bireyler çevre, eÇitim, toplumsal ilişkiler ve biraz da okumalarından edindikleri davranış kalıplarına dayanan kanılar oluşturmaya sonuna dek açıklarlar. Böyle olunca da her birey doÇaya kendi küçük penceresinden baktıÇından doÇanın bütününü ıskalar. Bacon 'ın dile çıkmazcasına yerleştiÇinden ötürü zihnin putlarının en tehlikelisi olarak gördüÇü "çarşı putları' (:dolfoıi), soyut ve anlamları muÇlak sözcüklerin kullanılışından kaynaklanır. Kimi sözcükler-anlamlı oldukları düşünülse de- gerçek dünyada hiçbir karşılıÇı olmayan, varolmayan şeyleri temsil ederken, kimi sözcükler de gerçek, varolan şeyleri adlandırmalarına karşın kafa karıştıracak ölçüde karmakarışık tanımlanıp kullanılmaktadırlar. Sonuçta, belirli bir düşünceyi aktarmak için yanliş sözcük ya da sözcükler seçilirse, sözdaÇarı dayanaksız temeller üzerine kurulursa, ifade edilen düşünce de yanliş olmaya yazgıli olur. nın sonuncusu "tiyatro putları" ise eski öÇretilere gönüllü kulluk etmekten, sırf yıllarca benimsendiklerinden ötürü basmakalıp kuramları olurlamaktan, her türden düşünsel yetkeye sorgusuz sualsiz boyun eÇmekten oluşan önyargılar yumaÇıdır. Aslında tüm bu dogmalar yıgınının sahip olduÇu tek özellik ustaki sözel inşalar olmalarıdır. Oysa ki gerçek bilgi edinme süreci sözcükleri ustalıkla kullanmaya deÇil, doga yasalarının keşfıne dayanır. GörüldüÇü üzere, Bacon zihnin tüm putlarının deneye dayanmayan düşüncelerden kaynaklandıÇını, zihnin ancak derinlerine işleyen kendi yarattıÇı putlardan kurtulduÇunda doÇa yasalarının deneye dayanan bilgisini araştırmak için kendisini özgür kılacaÇım öne sürer. Bacon 'ın başlattıgı çizgide, zihnin putlarının yerle bir edilmesi tasarısı, Nietzsche' nin Putların AlacakaranlıÇı nda Bacon Sokrates ve Kant 'a yönelik eleştirilerinde; Bacon Marx ve diÇer toplum eleştiricilerinin toplumsal ve ekonomik yapıları gizemlerinden arındırma çabalarında; son çözümlemede insanlara gerçekte varolmayan ama insanlar üzerinde gücü olan şeylere düşkünlüklerinden kurulmalarına yardım etmede felsefece önemini korumuştur. Bacon Yeni Organon 'un ikinci bölümünde yönteminin olguların toplanmasına yönelik bölümünü açıklamaya girişir. BilindiÇi üzere Bacon Aristoteles bilimin öncelikle bir görüngünün nedeninin keşfedilmesini içerdiÇini ileri sürer. 6rneÇin sıcakliÇın doÇasını anlamak için sıcakliÇın nedenlerini bulmaliyızdır. Aristoteles 'e göre bu süreç sıcaklıÇın dört nedeninin -biçimsel, maddesel, etkin ve ereksel- belirlenmesini içerir. Bacon , Aristoteles'in tümdengelimci tasımcılıÇı reddetse de bilimi nedenlerin ve özellikle de biçimsel nedenlerin keşfedilmesi olarak gördüÇünden bu noktada Aristoteles'i izler. Bacon 'a göre bir şeyin biçimsel nedenleri onun fıziksel nitelikleridir. Şeyler, bu nitelikleri nedeniyle varoldukları biçimdedirler. ÖrneÇin, sıcaklıÇın biçimi ("formu parçacıkların düzensiz hareketinden kaynaklanır; sacaklıÇın biçimini keşfederek sıcaklıÇın bilimsel doÇasını ortaya çıkarırız. Bacon bir şeyin biçiminin bir dizi bilimsel yöntemin kuralları aracıÇıyla ortaya çıkarılabileceÇini öne sürer. Bacon özgün tümevarımcı yöntembilgisini varlık çizelgesi (tabula praesentıae), yokluk çizelgesi (tabula absentiae derece çizelgesinden (tabula graduum) oluşan üç basamaklı bir karşılaştırılabilir örnekler çizelgesinde temellendirir. Varlık çizelgesi benzer görüngülerin ve bu görüngülerin ortak durumlarının incelenmesini içerir. Sözgelimi, sıcaklıÇa ilişkin biçimleri anlamak için bütün sıcak şeyler incelenir ve hangi durumların ortak olduÇu görülür. Yokluk çizelgesi, bulunmayış ya da olmayış tablosu benzer görüngülerin ortak olmayan durumlarının incelenmesini içerir. Nitekim sıcaklıÇı anlamak için öncelikle soÇuk şeyler çizelgesini incelememiz ve yoÇunluk gibi sıcaklıÇın oluşmasıyla ilişkisiz olan özelliklerini ayırt etmemiz gerekir. Derece çizelgesi ya da ölçütler tablosu ise bir durumu deÇişen derecelerde içeren görüngülerin incelenmesini içerir. Bu görüngüler her biri kendi içinde farklı dereceler alabilen birden fazla durumu da barındırabilir. ÖrneÇin sıcaklıÇı anlamamız için farkli sıcaklıktaki şeyleri gözlemlememiz ve parçacıkların düzensiz hareketlerindeki deÇişen hızları gibi deÇişen derecelerde hangi durumların ortaya çıktıÇına dikkat etmemiz gerekir. Böylelikle, bu üç aşamali işlemden sonra, karşılaştırılabilir bir örnekler çizelgesi oluşturarak yoÇunluk gibi ilişkisiz özellikleri eler ve parçacıkların düzensiz hareketleri gibi temel özellikleri tam olarak belirleriz. Bacon'a göre bu yöntem tümevarımın en doÇru biçimidir. Bacon her üç çizelge için sınırsız sayıda örneÇi inceleyemeyeceÇimizi kabul eder ve incelemeyi belirli bir noktada durdurarak örnekleri bütünüyle ele almamız gerektiÇini belirtir. Bacon'ın önerdiÇi tümevarım yöntemi günümüzde kullanılan tümevarım yön- temiyle karşılaştırıldıÇında epey bir sorun barındırsa da Bacon'ın ortada bir "yöntem sorunu" olduÇunu düşünüp bunu çözmeye uÇraşması bile başlı başına kayda deÇer bir çabadır -ki bu çaba aynı zamanda "modern felsefe"nin doÇumunu da muştulamaktadır. Bacon 'ın font Denemeleri (Essays, 1597 ise ayrı bir önem taşımaktadır. Bilim için, doÇanın bilgisine ulaşmak için tasarladıÇı yöntemini geliştirirken insan ilişkilerini de göz ardı etmeyen Bacon, Denemeler 'de insanın davranış ve güdülerini inceleyip genellemelere varır. İçerdiÇi dilin güzelliÇinden ve taşıdıÇı bilgelikten ötürü Denemeler her dönem okuyucu kitlelerini kendisine çekmiştir.

08-28-2007, 02:40	#11 (permalink)
Rosita .::.SustuM.::. Üyelik tarihi: Jul 2007 Mesajlar: 1,844 Ruh Hali: Teşekkürler: 147 116 Mesaja 209 Teşekkür edildi Rep Gücü: 26389 Rep Puanı: 263799 Rep Seviyesi: Resimlerim: (3)	Cevap: Filozoflar ANSELMUS 1033-1109 yılları arasında yaşamıştır. İtalyalıdır ama 1093’den sonra İngiltere’de Canterbury başpiskoposluÇu yapmış ve orada ölmüştür. Augustinus’un “anlamak için inanıyorum” önermesini almış, inancı akıl ile temellendirmeye çalışmıştır. Anselmus’un bu çabası, skolaztizmin, akıl ile inancı birleştirmeye çalışmasının bir göstergesidir. Anselmus, yargıların mutlaÇı olmalıdır der. ÖrneÇin iyi varsa mutlak iyi de olmalıdır. Varlık varsa mutlak varlık da olmalıdır. Bu düşünce yoluyla Tanrı’nın varlıÇı ispatlanmış olur. Anselmus’un, bir başka Tanrı kanıtlaması da şöyledir; Tanrı en yetkin varlıktır. Tanrı’nın varolmadıÇını düşünürsek, bir yanıyla Tanrı eksik kalmış olur. Oysa Tanrı’nın tanımı en yetkin varlık olduÇudur. Demek ki Tanrı vardır. (bu kanıtlama çok meşhurdur) Anselmus, Augustinus’un ilk günahın bütün nesiller boyu sürdüÇü düşüncesini kabul eder. O’na göre Tanrı insanları bu ilk günahtan kurtarmak için insan biçimine girmiş (İsa) ve bütün insanları ilk günahtan kurtarmak için çarmıha gerilmiştir. Skolastizmin bu ilk döneminde din ve felsefe uzlaştırılmaya çalışılmıştır. Dinsel kavramlar, akılla açıklanmaya çalışılmış ve bunun için Platon’nun kavram realizmi kullanılmıştır. __________________ Nirvana Fun Club

08-28-2007, 02:40	#12 (permalink)
Rosita .::.SustuM.::. Üyelik tarihi: Jul 2007 Mesajlar: 1,844 Ruh Hali: Teşekkürler: 147 116 Mesaja 209 Teşekkür edildi Rep Gücü: 26389 Rep Puanı: 263799 Rep Seviyesi: Resimlerim: (3)	Cevap: Filozoflar Aleksandros (M.Ö. III y.y. - II. y.y.) Sonraki dönemde Peripatos okulunda özellikle "tarihsel bilimler'' önem verilmiştir. Bu dönemden din ve müzik tarihine ait bazı metinler günümüze kadar gelebilmiştir. Daha sonraki dönemde ise, M.Ö. I. yüzyılda, Peripatos'çular Aristo'nun eserlerinin toplanması, bunların açıklamaları ve yorumları ile ilgilenmişlerdir. Özellikle dil çalışmalarını büyük bir dikkatle yapmışlardır. Aristo'nun bugün elimizde bulunan eserlerini, bu Peripatos'çuların titiz ve tutarlı çalışmalarına borçluyuz. Bu yorumcuların en ünlüsü Aphrodisias'lı Aleksandros'tur. Çeşitli yöndeki çalışmaları sayesinde Peripatos okulu, özellikle "bilim dallan" alanında yapılan araştırmaların temelini oluşturmuştur. Aristo, Yunan bilim ve felsefesinin gelişiminde bir dönüm noktasıdır. Aristo'ya gelinceye kadar bilim ve felsefe birbiriyle kaynaşmış durumdaydı. Aristo ile birlikte baÇımsız bilimler, o zamana kadar genel bilim niteliÇindeki felsefeden ayrılarak, birer "uzmanlık dalı" şeklinde gelişme göstermiştir. Bu gelişme en yüksek noktasına Atina'da deÇil de İskenderiye'de ulaşmıştır. İlkçaÇın sonlarına doÇru İskenderiye bilimsel araştırmaların merkezi olmuştur. O zamanki Mısır hükümdarının yardım ve katkıları sonunda tüm bilimler atılım yaptılar, ancak bu konuda aşırılıÇa kaçıldı. Uzmanlıkta o denli uç noktalara gidildi ki, sonunda "bütün" gözden kaçırıldı, bir sürü önemsiz ayrıntılar arasında boÇulup kalındı. __________________ Nirvana Fun Club

08-28-2007, 02:40	#13 (permalink)
Rosita .::.SustuM.::. Üyelik tarihi: Jul 2007 Mesajlar: 1,844 Ruh Hali: Teşekkürler: 147 116 Mesaja 209 Teşekkür edildi Rep Gücü: 26389 Rep Puanı: 263799 Rep Seviyesi: Resimlerim: (3)	Cevap: Filozoflar Ainesidemos (Hz. İsa'lı yıllar) Ainesidemos ile ilgili fazla bir bilgimiz yok. Yalnız onun İskenderiye'de yaşadıÇını ve şüpheciliÇi bir "sistem" şekline getirdiÇini öÇreniyoruz. Septik felsefenin esasları bu düşünür tarafından "tropos"lar denilen birtakım kısa yargılar şeklinde toplanmıştır. Ainesidemos şu görüşten yola çıkıyor: Bilgimizin kaynaÇı ya "algılar"dır ya da "akıl". Önce bilgi için "afatlar "m esas olduÇunu kabul edelim: Her hayvanın kendine göre duyu organları vardır. Söz gelişi insanın gözü balıÇın gözüne göre başka yapıdadır. Aynı şekilde balıÇın gözü böceÇinkinden farklıdır. İnsan dünyayı insan gözüyle, balık dünyayı balık gözüyle, böcek ise dünyayı böcek gözüyle görür. Acaba bu gözlerden hangisi evreni olduÇu gibi görebiliyor? Hangisinin gördüÇü evren doÇru ve gerçek evrendir? Bu soruya kesin bir yanıt vermek olanaksızdır. O halde biz evrenin "gerçek şekli"nin nasıl olduÇundan söz edemeyiz, olsa olsa evreni "kendimizin" nasıl gördüÇünü söyleyebiliriz. Göz için öne sürülen bu yargı, öteki duyumlar için de geçerlidir. Biz cisimlere katı ya da yumuşak derken, dokunma duyumuz bize cisimleri böyle gösterdiÇi için bu yargıda bulunuruz. Fakat dokunma organı kıllar ile örtülü olan bir hayvanın dokunma duyumu, dokunma organı yalnız deri ile kaplı olan insanınkine göre elbette ki başka türlü olacaktır. Çeşitli hayvan cinsleri arasında görülen bu farklılık, insanların kendi aralarında da vardır. İnsanların gözleri biri ötekinin tam aynı deÇildir. Acaba hangi insanın gözü evreni olduÇu gibi görebiliyor? Aynı şekilde bu sorunun da yanıtı yoktur. Bunun için her insana göre evren, kendi gözünün gösterdiÇi şekildedir. Karşımda duran bir elmaya bakalım. Benim gözüm bu elmayı belli bir renk ve şekilde görür. Buna karşın dokunma duyumum aynı elmayı bana, gözüm gibi, renkli deÇil de, yalnızca sert ve yumuşak olarak gösterir. Aynı şekilde dilim de bu elmanın renginden bana hiçbir şey bildirmez, ancak ekşi ya da tatlı olduÇunu bildirir. Şimdi acaba bu çeşitli duyumlardan hangisi bana elmanın gerçek realitesini tanıtıyor? Bu da yanıtı olmayan bir sorudur. Nitekim daha başka duyumlarımız olsaydı elmayı, şimdi farkına varmadıÇımız, başka özelliklerde algılayacaktık. O halde duyumlarımıza güvenerek bir objenin gerçek niteliklerini ya da gerçek realitesini öÇrenmek olanaksızdır. Şimdi insan ile balıÇı bir daha karşılaştıralım: İnsanın gözü ile obje arasında hava bulunur; oysa balıÇın gözü ile obje arasında su vardır. Acaba objeyi arada hava varken mi, yoksa su varken mi gerçek şekli ile görebiliriz? Aynı şekilde bunun da yanıtı yoktur. Duyularımız bize objeleri oldukları şekilde göstermezler; biz objeleri, ancak duyularımızın bize onları tanıttıÇı şekilde biliriz. Şimdi de bir boynuz alalım. Bu boynuz çeşitli renklerde olabilir. Fakat boynuzun üstünü kazırsam, kazımazdan önce söz gelişi koyu renkli olan boynuz, kazındıktan sonra açık renkli olur. Bu boynuzun gerçek rengi hangisidir? Boynuz koyu renkli midir yoksa açık renkli mi? Aynı şekilde buna da doÇru bir yanıt verilemez. O halde duyumlarımıza dayanarak eşyanın gerçek yapısına ulaşamayız. Duyumlarımız bize ancak eşyanın "görünüş"lerini tanıtır. Bilginin kaynaÇı olarak gösterilen "akıl"a gelince: Önce, düşünce dediÇimiz şey nedir? Düşünmek, bir akıl yürütmede bulunmaktadır. Akıl yürütmede bulunurken daha önce bir yargının, bir görüşün bulunması gerektir. Söz gelişi matematikçi yaptıÇı akıl yürütmeleri belli yargılardan, birtakım açık seçik ve de kesin bilgilerden çıkarır. Acaba bu açık seçik ve kesin bilgiler nereden geliyor? Bu açık seçik ve kesin bilgiler de belki daha başka yargılardan çıkarılmıştır. Ancak bununla sorun çözülmüş olmaz. Çünkü açık seçik kesin bilgilerin son olarak çıkarıldıÇı yargıların da nereden geldiÇini bilmek gerektir. O halde bu tür düşünüldüÇünde, ya sonsuza kadar bu akıl yürütmeyi sürdürmek ya da herhangi bir yargıda durmak gerekecektir. Fakat bir de, sonuç elde ederken, temel aldıÇım yargıların doÇruluÇuna güvenebilir, inanabilirim. Ancak inanmak bir bilgi deÇildir. İnanç, hiçbir zaman yargıların doÇruluÇunu kanıtlamaz. Nitekim Stoacıların felsefesi de inanmaya dayandırılmakta idi. Bu inanma ise tümüyle yanlış olarak kalmaya mahkûmdur. O halde akla dayanan düşünme, ya sınırsızlıÇa kadar uzayan bir düşünme olacak ya da başlangıç olarak alınan yargının doÇruluÇuna inanmak zorunda kalacaktır. Sonuç olarak ne "afat" ne de "akıl" bizi kanıtlanması mümkün doÇru bilgilere ulaştıramaz. Algı ve akıl bizi tek başlarına gerçeÇe götürmeye yetmiyorsa, ikisi birleşince de bizi gerçeÇe ulaştıramazlar. Çünkü iki yalancı tanıktan, hiçbir zaman, doÇru bir tanıklıkta bulunmalarını bekleyemeyiz. Ainesidemos'un kanıtları işte bunlardır. Septikler eleştirilerini karakteristik olarak iki noktaya yöneltmişlerdir. Birinci olarak onlar evrenin kendiliÇinden "bilinemeyeceÇi"ni savunurlar. İkinci olarak da nedensellik kavramını eleştirirler. Özellikle sonraki septikler, nedensellik kavramında bilginin aÇırlık merkezini bulduklarına inanırlar. Tüm bilgilerimiz "neden"i arar, bir başka deyişle, sebep-sonuç arasında bir ilişki kurmaya çalışır. Evreni, bir sebep-sonuç ilişkisi ile örülmüş olarak düşünür. Ancak Septiklere göre, işte özellikle de bu "her olayın zorunlu olarak sebep-sonuç ilişkisi içinde oluştuÇu" varsayımı, kanıtlanması olanaksız bir şeydir. Bunun için, bu düşünceye inanmak zorunda kalırız. Oysa biz, ancak olayların akışında az ya da çok bir belirliliÇin olduÇunu kabul edebiliriz. Çünkü olayların genellikle belli kurallara göre oluştuÇunu deneyimlerimiz bize doÇrulamaktadırlar. Fakat bu gözlem ve deneyimlerimizin dışına çıkmaya, hiç ama hiç hakkımız yoktur. __________________ Nirvana Fun Club

08-28-2007, 02:41	#14 (permalink)
Rosita .::.SustuM.::. Üyelik tarihi: Jul 2007 Mesajlar: 1,844 Ruh Hali: Teşekkürler: 147 116 Mesaja 209 Teşekkür edildi Rep Gücü: 26389 Rep Puanı: 263799 Rep Seviyesi: Resimlerim: (3)	Cevap: Filozoflar Thomas Aquinas Thomas Aquinas (1225 - 1274) İtalyan Katolik filozof ve din adamı. Napoli krallıÇının soylu ailelerinden birinin oÇluydu. Derebeyi yaşamını deÇil, okumayı ve araştırmayı tercih etti. Dominiken tarikatına girdi. Tarikata girmesine karşı olan babası tarafından Paris’e giderken yakalanıp, şatosunda tutsak edildi. İki yıl sonra kaçmayı başardı. Albertus Magnus'un in öÇrencisi olan Thomas, Skolastik felsefenin en büyük düşünürüydü. ÖÇretisi önemli ölçüde Aristoteles’in metafiziÇine dayanıyordu. OrtaçaÇ’da Hıristiyan felsefesinin doruÇu olan bu öÇreti, daha sonra Katolik kilisesinin resmi felsefesi haline geldi. SkolastiÇin ilk dönem anlayışında inanılan ile bilinen, birbirine denk ve birbiriyle örtüşüyordu. Thomas’a göre dini doÇrular ile akıl iki ayrı bilgi kaynaÇıdır. Bize başka başka şeyler öÇretirler. Bilmek tanıtlamak demektir. İnanmak ise açıklamayı olduÇu gibi doÇru saymaktır. Ona göre bilgi insana, en yüksek ışıÇı anlaması için ön koşullar saÇlar. Thomas bilginin çıkış noktasının deney olduÇunu düşünür. Duyusal bilgilerimizi genel kavramlar haline getirebildiÇimiz için mantıÇımızla işlememiz gerekir. Kavramlar, nesnelerin özlerini bize verirler. Direkt olarak her şeyi kavrayan bir bilgi formu insanoÇluna kapalıdır. Bir objeyi ancak özünü ve özünün etkilerini kavramlaştırarak bilebiliriz. Objenin düşüncemizdeki yansısı gerçeÇe uyuyorsa bilgimiz doÇrudur. Bu soyutlama işleminin bizi vardıracaÇı en yüksek kavram ‘varlık’tır. Thomas tümel kavramların nesnenin özünde olduÇunu düşünür. Bu kavramlar, nesneyi nesne yapan zorunlu belirlemelerdir. Her olup biten nesnedeki özsel formların açılması ve evrimidir. Formlar, tıpkı bir tohum gibi maddede gizli bir güç olarak bulunurlar. Dünyada her olup biten belli bir ereÇe göre belirlenmiştir. Oluşu başlatan da, oluşun ereÇi de Tanrı’dır. Thomas, evreni varlık aşamalarına böler: Cansız cisimler, bitkiler, hayvanlar, insanlar, melekler ve en yüksek basamakta da Tanrı yer alır. Varlık aşamaları gelişen hayatın basamaklarıdır. Ahlak öÇretisinde, istenç özgürlüÇü her türlü ahlakın ön koşuludur. Ancak özgür olan, akla dayanan düşüncelerden doÇan eylemler iyidir. Aristoteles gibi Thomas’da da insan toplumsal bir varlıktır. Devlet doÇal bir zorunluluktur, başındakilere itaat gereklidir. Thomas'ın en önemli eseri Summa Theologica dır. __________________ Nirvana Fun Club

08-28-2007, 02:41	#15 (permalink)
Rosita .::.SustuM.::. Üyelik tarihi: Jul 2007 Mesajlar: 1,844 Ruh Hali: Teşekkürler: 147 116 Mesaja 209 Teşekkür edildi Rep Gücü: 26389 Rep Puanı: 263799 Rep Seviyesi: Resimlerim: (3)	Cevap: Filozoflar Agrippa (M.S. I. ya da II. yüzyıl) Yunanlı şüpheci filozof. Ainesidemos'un şüphe etmekte haklı olduÇumuzu göstermek için ileri sürdüÇü on sebebin sayısını beşe indirdi. Genel olarak Yunan kuşkucularının yöntemini özetleyen beş kanıt şunlardır: 1.) Hem gündelik yaşamda, hem de filozofların tartışmalarında düşünceler çatışır. 2.) Hiç bir şey kendi kendini açıklayamaz, çünkü her açıklama ayrıca açıklanması gereken bir ikinci önermedir ve bu sonsuza deÇin böyle gider. 3.) Gerek algı, gerekse de yargı iki anlamda görelidir: İkisi de özneye göre deÇişir ve ikisi de kendileriyle birlikte bulunan başka algılardan etkilenir. 4.) Dogmatik filozoflar, önermeler dizisinde sonsuza deÇin geriye gitmekten kaçındıkları için kanıtlayamayacakları varsayımlar ileri sürerler. 5.) Filozoflar, duyularla ilgili olanları akılla, akılla ilgili olanı ise duyularla kanıtlamaya çalıştıklarından çifte tuzaÇa düşerler. Hem duyuların tanıklıÇından, hem de insanın anlama olanaÇından kuşku duyan Agrippa, bilgi edinmenin bir başlangıç noktası olmadıÇı sonucuna ulaşır. Ondan öncekiler, hakikati bilmediÇimizi söylerlerdi; Agrippa ise bilemeyeceÇimizi ispata çalıştı. __________________ Nirvana Fun Club

08-28-2007, 02:41	#16 (permalink)
Rosita .::.SustuM.::. Üyelik tarihi: Jul 2007 Mesajlar: 1,844 Ruh Hali: Teşekkürler: 147 116 Mesaja 209 Teşekkür edildi Rep Gücü: 26389 Rep Puanı: 263799 Rep Seviyesi: Resimlerim: (3)	Cevap: Filozoflar Antisthenes (M.Ö. 444- 365) Yunan filozofu. Atina'da doÇan, Gorgias ve Sokrates'den ders alan Antisthenes, Tanagra savaşında (M.Ö. 426) çarpışmıştır. Sokrates'in ölümünden sonra kendi okulunun başına geçip Kinik felsefenin kurucusu oldu. Sokrates'in en çok kanaatkârlık öÇretisinden etkilenmiştir. Özellikle uygulama yönü aÇır basan bir ahlak anlayışını benimseyerek, gerçek erdemin kişinin kendine egemen olmasına, tutkularından ve öbür insanlara baÇımlılıktan kurtulmasına dayandıÇını savunmuştur. Kinikler gerçek mutluluÇun maddi olanaklar, politik güç ya da saÇlıklılık gibi dış özelliklerden oluşmadıÇını vurgularlar. Onlara göre gerçek mutluluk bu tip rastlantısal ve geçici şeylere baÇımlılıktan kurtulmakla edinilir. Mutluluk tam da bunlara dayanmadıÇı için herkes tarafından elde edilebilir. Bir kez ele geçirilince de elden gitmez. Kinikler insanın saÇlıklı olmaya kafa yormalarının gerekmediÇini söylüyorlardı. Acı ve ölümü de dert etmeye gerek yoktu. Aynı şekilde başkalarının acılarıyla da ilgilenmiyorlardı. __________________ Nirvana Fun Club

08-28-2007, 02:41	#17 (permalink)
Rosita .::.SustuM.::. Üyelik tarihi: Jul 2007 Mesajlar: 1,844 Ruh Hali: Teşekkürler: 147 116 Mesaja 209 Teşekkür edildi Rep Gücü: 26389 Rep Puanı: 263799 Rep Seviyesi: Resimlerim: (3)	Cevap: Filozoflar Aristippos (M.Ö. 435 - 366) Yunan filozofu. Kyrene okulunun veya Hazcılık adı ile tanınan öÇretinin kurucusu. Sokrates'in derslerine devam etti. Bu derslerden, sadece, felsefeye pratik bir nitelik vermek gerektiÇi düşüncesine vardı. Hükümdarlara dalkavukluk etmek sanatının ustasıydı. Ömrünün bir kısmını Sicilya'da Dionysios'ların sarayında geçirdiÇi söylenir; ama hakkında söylenen her şeyin doÇru olduÇu şüphelidir. Kendisine mal edilen bir öÇretiye göre mutluluk, haz aramaktan başka şey deÇildir. Yaşamın amacının mümkün olduÇunca çok haz almak olması gerektiÇine inanıyordu. "en üstün iyilik hazdır" ve "en büyük kötülük acıdır" diyordu. Bununla birlikte, bu öÇretiyi ilk olarak ortaya koyanın, torunu Genç Aristippos olması da mümkündür. __________________ Nirvana Fun Club

08-28-2007, 02:43	#18 (permalink)
Rosita .::.SustuM.::. Üyelik tarihi: Jul 2007 Mesajlar: 1,844 Ruh Hali: Teşekkürler: 147 116 Mesaja 209 Teşekkür edildi Rep Gücü: 26389 Rep Puanı: 263799 Rep Seviyesi: Resimlerim: (3)	Cevap: Filozoflar Aristoksenos (M.Ö. IV. yüzyıl sonları) Yunanlı gezimci filozof ve müzikçi. Tarentum'da doÇan Aristoksenos Aristoteles'in çömeziydi. Suidas lugatçesine göre 453 eser yazdı; bunların en önemlisi filozof ve yazarları konu alan "Ünlü Kişilerin Hayatlar"dır. Aristoksenos, ünlü bir müzikçi olan babası Spintharos'un Sokrates ile ilgili anılarını kaleme aldı. Bugün elimizde, en eski müzik inceleme kitabı olarak bilinen Armonikon Stoikheion (Armoni ÖÇeleri) ile, Rythmika Stoikheia (Ritim ÖÇeleri) adlı incelemeden yalnız bir parça vardır. Aristoksenos, öÇretiminde, duygu ile deneye büyük bir yer verilmesini isterdi. Bu görüş, Pythagoras'ınkine karşı bir tepki niteliÇinde olduÇu için, olumlu karşılandı. Sonradan, Aristoksenos ile Pythagoras'ın çömezlerini birbirinden ayırt etmek içi kulaktan armoniciler ve hesapçı armoniciler deyimleri kullanılır oldu. __________________ Nirvana Fun Club

08-28-2007, 02:43	#19 (permalink)
Rosita .::.SustuM.::. Üyelik tarihi: Jul 2007 Mesajlar: 1,844 Ruh Hali: Teşekkürler: 147 116 Mesaja 209 Teşekkür edildi Rep Gücü: 26389 Rep Puanı: 263799 Rep Seviyesi: Resimlerim: (3)	Cevap: Filozoflar Athenagoras (M.S. II. yüzyıl) Yunan filozofu. HıristiyanlıÇı kabul eden Athenagoras Marcus Aurelius ile oÇlu Commodus'a hitaben Presbeia peri Khristianon'u (y. 177 Hıristiyanlar İçin Elçilik) yazdı. Bu eserinde, HıristiyanlıÇın inanç ve ibadet ilkelerini Yunan ve Roma dünyasına açıklamak, Hıristiyanları devlete sadakatsizlik ve ahlaksızlıkla suçlayan putperestlerin savlarını çürütmek amacıyla Yeni Platoncu kavramları ilk kez kullanmıştır. Öbür eseri Peri Anastaseos Mekron (Ölülerin Dirilişi Üzerine) başlıÇını taşır. Bu eserinde, bedenin ruhun zindanı olduÇunu ileri süren Platoncu görüşü yadsır, madde ve ruhun birbirini bütünlediÇini savunur. Ölülerin bugünkü bedenleri ile dirileceÇi savını, tanrının her şeye gücünün yettiÇi ve kendi suretini insanlara sonsuza deÇin göstermeyi amaçladıÇı temeline dayandırır. __________________ Nirvana Fun Club

08-28-2007, 02:43	#20 (permalink)
Rosita .::.SustuM.::. Üyelik tarihi: Jul 2007 Mesajlar: 1,844 Ruh Hali: Teşekkürler: 147 116 Mesaja 209 Teşekkür edildi Rep Gücü: 26389 Rep Puanı: 263799 Rep Seviyesi: Resimlerim: (3)	Cevap: Filozoflar Francis Bacon (1561-1626) Kimi felsefe tarihçilerinin "modern felsefe"yi çoÇunluk yapıldıÇı üzere Descartes ’la deÇil de kendisiyle başlattıkları, bilimsel deneycilik düşüncesinin . öncülüÇünü yapmış İngiliz fılozof ve denemeci. Locke' tan Hume'a, John Stuart Mill'den Bertrand Russell 'a uzanan İngiliz deneyciliÇinin kurucusu olarak görülen Francis Bacon geniş bir yelpazeye yayılan kuramsal ve yazınsal yapıtlar üretmiştir. Aslında Bacon bilimleri yeniden düzenlemek amacıyla font color="#336600">Instauratio Magna (Büyük Yenileme) Bacon 'ın bu tasarısı bilimlerin yeniden bölümlendirilmesini, yeni bir araştırma yöntemini, bilimsel gözlemlerin ve olguların toplanmasını, yeni yöntemin örneklerini ve bu yöntemin uygulamasından doÇacak olan yeni felsefenin kendisini açıklamaktan oluşuyordu. Ne var ki Bacon bu dev çalışmanın yalnızca kimi parçalarını tamamlayabilmiştir. (Her ne kadar Bacon bu adı taşıyan bir kitabı 1620 yılında çıkarmışsa da yayımlanan kitap tasarladıÇı dev yapıtın yalnızca bir taslaÇı niteliÇindeydi.) Bu parçalardan biri olan Bilimlerin SaygınlıÇı ve Gelişimi (De dignitate et augmentis scientiarum, 1623) adli çalışma İngilizce yazılmış ilk önemli felsefe yapıtı olan ÖÇrenmenin İlerleyişi ’ nin (The Advancement of Learning, 1605) gözden geçirimiş bir uyarlamasıdır. Tamamlanamayan büyük çalişmanın diÇer parçalan arasında AristotelesçiliÇin egemenliÇinin sona erdirilmesi gerektiÇini savunan Yeni Organon (Novum Organum, 1620) ile kayda deÇer bir ütopya örneÇi olan Yeni Atlaııtis (Nova Atlantis, 1627)bulunmaktadır. Bacon erken modern bilimin başarılarından doÇan "yeni" deneyciliÇin öncülüÇünü yapmıştır. Yetkelere başvurulmasına ve dolayısıyla skolastisizme karşı çıkan Bacon , insanlıÇa gerekenin bilimsel bir pratiÇe dayanan yeni bir tutum ve yöntembilgisi olduÇunu düşünür. Bilgiye ulaşmanın amacı her şeyden önce insanlıÇın iyiliÇidir. Bacon tasarladıÇı bu uygulamalı bilimden dogması gereken toplumsal düzeni, daha doÇrusu varmayı umduÇu toplum düzenini color="#336600">Yeni Atlantis adli ütopyada betimlemiştir. DoÇa bilimlerinin yeniden düzenlenmesi üzerine pek çok deneme yazan Bacon in bu konudaki en önemli çalışması font Yeni Organon ' dur. Adını Aristoteles'in "mantık külliyatı"ndan (Organon) atan Yeni Organon geleneksel bilimsel araştırma yöntemlerinden kopuşun ilk işaretlerini verir. Bu yapıt Bacon in bilimleri yeniden düzenleme girişiminin bir parçası olarak da görülebilir. İki bölümden oluşan Yeni Organon 'un birinci bölümü tümevarım yöntemine niçin gereksinim duyulduÇunu temellendirirken, ikinci bölüm bu yöntemin uygulamaları üzerinde yoÇunlaşır. Bacon birinci bölümde kendi zamanında yaygın olarak kabul gören Aristotelesçi a prioıi tümdengelimli yöntemi reddedip insanın anlama yetisini gözlem ve deneyde temellendirmeye girişir. Bacon 'ın önerdiÇi seçenek açık bir biçimde a pos teriori tümevanmlı yöntemdir. Bacon'a göre ilkin doÇayı deneyler aracıliÇıyla gözlemleyip verileri toplamamız, ardından ne bildiÇimizi çözümlememiz ve sonunda da ulaştıÇımız en güvenilir doÇrulara göre hareket etmemiz gerekir. Bacon doÇaya ilişkin kestirimlerde bulunma ile doÇayı yorumlamayı birbirinden ayırır: Kestirimlere inanmak için çok az neden bulunmaktadır; bunlar kolaylıkla ve aceleyle vapılan genellemelerdir. Yorumlar ise şeylere nüfuz etmemizi, onlara yaklaşmamızı olanaklı kılan çeşitli verilere dayanır. Yorumlar her zaman kolaylıkla kabul edilmeseler de açıkçası doÇayı açıklamanın en güvenilir yöntemi olarak düşünülmelidirler, Bacon â göre bu "yeni mantık", bu yeni düşünme yolu Aristotelesçi tasımın, örnekleri basit sıralamaya dayanan tümdengelimli mantıÇının yerini alacaktır. Eski mantıkların, eski düşünme geleneklerinin hiçbiri de doÇa yasalarının gerçek bilgisini üretecek yetkinlikte deÇildir. Bacon yeni teknolojilerin keşfedilmesine götüren "deneysel denetim" ya da "denetimli deney" aracıliÇıyla doÇayı egemenliÇimiz altına alarak ona müdahale etmemiz gerektiÇini düşünmektedir. Ancak doÇaya egemen olmak için önce onu iyice tanımak, hangi nedensel yasalarla nasıl işlediÇini iyice bir anlamak gerekmektedir: "Bilmek, egemen olmaktır." Ne var ki nedensel yasaların bilgisine ulaşmanın önünde çok iyi bilinen engeller bulunmaktadır İnsan zihni bir- takım boş düşüncelerle, ıvır zıvır kuruntularla dolup taşmaktadır. Bacon doÇayı yorumlayarak açıklamaktan çok ona ilişkin acele kestirimlerde bulunmamıza yol açan yanlış kanı ve önyargılara dayali düşünceleri "zihnin putları" (idols of ıhe mind) diye adlandırır. İnsanoÇlu doÇayı kendi gerçekliÇi içinde kavrayıp ona yönelik doÇru bilgilere ulaşmak istiyorsa, ilk yapması gereken şey, insan zihnine yer etmiş bu "putlar"dan bir an önce kurtulmaktır. Bu "kuruntular"ın kökü kazınmadıkça "doÇaya egemen olma" tasarısı ya da ülküsü boş bir hayalden öteye geçemez. "Putlar kuramı' Bacon 'ın insanın dil, gelenek ve imgelem tarafından yaratılan yapıntılara körü körüne baÇlanmasının zararli ve yıkıcı etkilerini betimleyen font color="#336600">Yeni Organon adli yapıtında genel bir ideoloji kuramına dönüştürülür. Bacon gerçek bilgiye ulaşma yolunda insan zihnine çeşitli sorunlar çıkaran hatalı akılyürütmelerin kaynaÇı olarak tanımlayıp genelde yanlış varsayımlar, yanılsamalar, önyargılar, yanliş kanılar ve eÇilirrılerden oluştuÇunu düşündüÇü "zihnin putları'nı dört ayrı öbeÇe ayırır: "Soy putları" (idoln ısibuı) insanın doÇasından kaynaklanan, insan soyuna özgü doÇal ama yanılma zihinsel önyargılardır. Soy putları duyulara dayalı algıya gözü kapalı güvenme, aşın genelleştirme, hemen sonuca sıçrama ("acele genelleme yanılgısı'), görüşümüzle çelişen kanıtları görmezlikten gelme gibi eÇilimleri içerir. İnsanların doÇayı insanmerkezci ya da insanbiçimci bir gözle düşünmeye yatkın oluşlarıyla yakmdan baÇlantılı olan bu putlar, doÇayı olduÇu gibi görmemizi engeller doÇanın amaçlarıyla insanlıÇın amaçlarım birbirine karıştırmamıza yol açar. Adını Platon'un "maÇara benzetmesi"nden alan"maÇara putları" ise tek tek bireylere özgü egilimlerden oluşur. Bireyler kişisel alişkanliklarından ve dolayısıyla önyargılarından etkilenmeye yatkındırlar. Bireyler çevre, eÇitim, toplumsal ilişkiler ve biraz da okumalarından edindikleri davranış kalıplarına dayanan kanılar oluşturmaya sonuna dek açıklarlar. Böyle olunca da her birey doÇaya kendi küçük penceresinden baktıÇından doÇanın bütününü ıskalar. Bacon 'ın dile çıkmazcasına yerleştiÇinden ötürü zihnin putlarının en tehlikelisi olarak gördüÇü "çarşı putları' (:dolfoıi), soyut ve anlamları muÇlak sözcüklerin kullanılışından kaynaklanır. Kimi sözcükler-anlamlı oldukları düşünülse de- gerçek dünyada hiçbir karşılıÇı olmayan, varolmayan şeyleri temsil ederken, kimi sözcükler de gerçek, varolan şeyleri adlandırmalarına karşın kafa karıştıracak ölçüde karmakarışık tanımlanıp kullanılmaktadırlar. Sonuçta, belirli bir düşünceyi aktarmak için yanliş sözcük ya da sözcükler seçilirse, sözdaÇarı dayanaksız temeller üzerine kurulursa, ifade edilen düşünce de yanliş olmaya yazgıli olur. nın sonuncusu "tiyatro putları" ise eski öÇretilere gönüllü kulluk etmekten, sırf yıllarca benimsendiklerinden ötürü basmakalıp kuramları olurlamaktan, her türden düşünsel yetkeye sorgusuz sualsiz boyun eÇmekten oluşan önyargılar yumaÇıdır. Aslında tüm bu dogmalar yıgınının sahip olduÇu tek özellik ustaki sözel inşalar olmalarıdır. Oysa ki gerçek bilgi edinme süreci sözcükleri ustalıkla kullanmaya deÇil, doga yasalarının keşfıne dayanır. GörüldüÇü üzere, Bacon zihnin tüm putlarının deneye dayanmayan düşüncelerden kaynaklandıÇını, zihnin ancak derinlerine işleyen kendi yarattıÇı putlardan kurtulduÇunda doÇa yasalarının deneye dayanan bilgisini araştırmak için kendisini özgür kılacaÇım öne sürer. Bacon 'ın başlattıgı çizgide, zihnin putlarının yerle bir edilmesi tasarısı, Nietzsche' nin Putların AlacakaranlıÇı nda Bacon Sokrates ve Kant 'a yönelik eleştirilerinde; Bacon Marx ve diÇer toplum eleştiricilerinin toplumsal ve ekonomik yapıları gizemlerinden arındırma çabalarında; son çözümlemede insanlara gerçekte varolmayan ama insanlar üzerinde gücü olan şeylere düşkünlüklerinden kurulmalarına yardım etmede felsefece önemini korumuştur. Bacon Yeni Organon 'un ikinci bölümünde yönteminin olguların toplanmasına yönelik bölümünü açıklamaya girişir. BilindiÇi üzere Bacon Aristoteles bilimin öncelikle bir görüngünün nedeninin keşfedilmesini içerdiÇini ileri sürer. 6rneÇin sıcakliÇın doÇasını anlamak için sıcakliÇın nedenlerini bulmaliyızdır. Aristoteles 'e göre bu süreç sıcaklıÇın dört nedeninin -biçimsel, maddesel, etkin ve ereksel- belirlenmesini içerir. Bacon , Aristoteles'in tümdengelimci tasımcılıÇı reddetse de bilimi nedenlerin ve özellikle de biçimsel nedenlerin keşfedilmesi olarak gördüÇünden bu noktada Aristoteles'i izler. Bacon 'a göre bir şeyin biçimsel nedenleri onun fıziksel nitelikleridir. Şeyler, bu nitelikleri nedeniyle varoldukları biçimdedirler. ÖrneÇin, sıcaklıÇın biçimi ("formu parçacıkların düzensiz hareketinden kaynaklanır; sacaklıÇın biçimini keşfederek sıcaklıÇın bilimsel doÇasını ortaya çıkarırız. Bacon bir şeyin biçiminin bir dizi bilimsel yöntemin kuralları aracıÇıyla ortaya çıkarılabileceÇini öne sürer. Bacon özgün tümevarımcı yöntembilgisini varlık çizelgesi (tabula praesentıae), yokluk çizelgesi (tabula absentiae derece çizelgesinden (tabula graduum) oluşan üç basamaklı bir karşılaştırılabilir örnekler çizelgesinde temellendirir. Varlık çizelgesi benzer görüngülerin ve bu görüngülerin ortak durumlarının incelenmesini içerir. Sözgelimi, sıcaklıÇa ilişkin biçimleri anlamak için bütün sıcak şeyler incelenir ve hangi durumların ortak olduÇu görülür. Yokluk çizelgesi, bulunmayış ya da olmayış tablosu benzer görüngülerin ortak olmayan durumlarının incelenmesini içerir. Nitekim sıcaklıÇı anlamak için öncelikle soÇuk şeyler çizelgesini incelememiz ve yoÇunluk gibi sıcaklıÇın oluşmasıyla ilişkisiz olan özelliklerini ayırt etmemiz gerekir. Derece çizelgesi ya da ölçütler tablosu ise bir durumu deÇişen derecelerde içeren görüngülerin incelenmesini içerir. Bu görüngüler her biri kendi içinde farklı dereceler alabilen birden fazla durumu da barındırabilir. ÖrneÇin sıcaklıÇı anlamamız için farkli sıcaklıktaki şeyleri gözlemlememiz ve parçacıkların düzensiz hareketlerindeki deÇişen hızları gibi deÇişen derecelerde hangi durumların ortaya çıktıÇına dikkat etmemiz gerekir. Böylelikle, bu üç aşamali işlemden sonra, karşılaştırılabilir bir örnekler çizelgesi oluşturarak yoÇunluk gibi ilişkisiz özellikleri eler ve parçacıkların düzensiz hareketleri gibi temel özellikleri tam olarak belirleriz. Bacon'a göre bu yöntem tümevarımın en doÇru biçimidir. Bacon her üç çizelge için sınırsız sayıda örneÇi inceleyemeyeceÇimizi kabul eder ve incelemeyi belirli bir noktada durdurarak örnekleri bütünüyle ele almamız gerektiÇini belirtir. Bacon'ın önerdiÇi tümevarım yöntemi günümüzde kullanılan tümevarım yön- temiyle karşılaştırıldıÇında epey bir sorun barındırsa da Bacon'ın ortada bir "yöntem sorunu" olduÇunu düşünüp bunu çözmeye uÇraşması bile başlı başına kayda deÇer bir çabadır -ki bu çaba aynı zamanda "modern felsefe"nin doÇumunu da muştulamaktadır. Bacon 'ın font Denemeleri (Essays, 1597 ise ayrı bir önem taşımaktadır. Bilim için, doÇanın bilgisine ulaşmak için tasarladıÇı yöntemini geliştirirken insan ilişkilerini de göz ardı etmeyen Bacon, Denemeler 'de insanın davranış ve güdülerini inceleyip genellemelere varır. İçerdiÇi dilin güzelliÇinden ve taşıdıÇı bilgelikten ötürü Denemeler her dönem okuyucu kitlelerini kendisine çekmiştir. __________________ Nirvana Fun Club

Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)

Seçenekler
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder
Stil
Normal Hybrid-Şeklinde gösterime geç Ağaç şeklinde gösterime geç

Klavye.com da Yenimisiniz?	Yardıma mı ihtiyacınız var ?
Üye olmak için Tıklayın Forum Yöneticilerini Göster Arama Forum Kuralları İletişim	Sıkça Sorulan Sorular Şifrenizimi Unuttunuz ? Okundu Kabul Et