NaZaR

Temizleme işi sanıldıÇı kadar basit deÇildir. Bir mendilin bile yıkanmasında hayli karışık kimyasal ve elektriksel olaylar olur. insanlar binlerce yıl temizlik işlerinde sabun kullandılar. Sabunun ana maddeleri de hep aynı kaldı. Her sabun bir alkali madde ile deÇişik türde bir yaÇın karışımıdır.

Sabun suda çökelme yapar lavaboda küvette halka şeklinde lekeler bırakır. Sabunla yıkanan bardak ve tabaklarda lekeler oluşur. Sabunla yıkanmış giysiler ütülenilirlerken sarı lekeler meydana gelir. Sabunun bu olumsuz sonuçlarının sebebi suda tabii olarak mevcut olan mineral ve asitlerle reaksiyona girince çözülmesi ve suyla akıp gitmesi zor moleküller oluşturmasıdır.

Sabun temizlemeyi sadece yumuşak sularla yapabilir. Kullanma suları ise kalsiyum ve magnezyum tuzları ihtiva eden sert sulardır. Sabun sert suda kesilir. Sert su sabunlanınca dokunmuş kumaşa sıkı sıkı yapışan bir birikinti bırakır. Böylece sabunun da bir kısmı bir işe yaramadan ziyan olmuş olur. Deterjanlar hem sert hem de yumuşak suda yıkama özelliÇine sahiptirler. Deterjan kelimesi Latince temizlemek anlamına gelen detergere den gelir.

Deterjanın ortaya çıkışının temel sebebi ise sabunun temizlemedeki olumsuz ÖzelliÇi ve yetersizliÇi deÇildir. Sabun doÇal olarak yaÇlardan hazırlanır. Bu insanın besin kaynaÇının yanlış bir şekilde tüketimi demektir. Sentetik deterjan ise petrolden ve kömürden yapılır.

1890′larda üzerinde çalışılmaya başlanılan deterjanların yoÇun bir şekilde kullanımına II. Dünya Savaşı sırasında başlanılmıştır. Bu zamanlarda deterjana duyulan ihtiyaç temizlemedeki üstün özelliklerinden dolayı deÇil sabun yapımında kullanılan yaÇların askeri araç ve silahlarda yaÇlama yaÇı olarak kullanılmasına duyulan ihtiyaçtır.

Deterjanın moleküler yapısı ve temizleme prensibi sabunla aynıdır. Sabun gibi kirleri yaÇ lekelerini ve katı parçacıkları sökerek bunların suda asılı durumda tutulmalarını saÇlar. Ancak deterjan sabunun yaptıÇı her işi yapabilirken sabun birçok kullanım alanında deterjanın yerini alamaz. Deterjanın ıslatma ve etkileme kapasitesi sabundan üstün olduÇu gibi daha az miktarla aynı işi yapabildiÇinden daha da ekonomiktir.

Deterjanın temel özelliÇi suyun yüzey gerilimini azaltarak temizlenecek nesnenin içine iyice girmesini saÇlamasıdır. Böylece katı parçacıkların ve yaÇların oldukları yerlerden çıkmalarını kolaylaştırır. Onların yeniden çökmelerini Önler. İçindeki kimyasal maddeler sayesinde yaÇ ve katı kirden daha zor temizlenen ter ve kan lekelerini bile temizler.

Deterjan suyun sertliÇinden de etkilenmez. Asitli ortamlarda bile etkilidir. Petro-kimya ürünlerinden yapılan deterjanın içinde ayrıca elyaf koruyucu ve daÇıtıcı maddeler esanslar boyayıcı ve beyazlatıcı maddeler cilt koruyucu kozmetikler ile kullanım yerine uygun çeşitli katkı maddeleri vardır.

Deterjanın en önemli özelliklerinden biri köpüklenme gücüdür. Sert sularda bile kolayca köpürür. Ne var ki bu özelliÇin bir de olumsuz yanı vardır. Atık sulardaki deterjan köpükleri arıtma tesislerinde ayrıştırılmazlar. Bu suların akıtıldıÇı akarsu ve denizlerde kirlenmeye neden olurlar. Bunun için artık yumuşak deterjan denilen bileşenlerine kolayca ayrışabilen deterjanlar üretilmektedir

__________________